Kiện toàn hệ thống quan trắc ứng phó sự cố bức xạ.

Đây chính là cơ sở để dự báo trạng thái môi trường, xác định mức độ tác động của con người đến môi trường và làm rõ yếu tố nguồn tác động

” Quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc “Quy hoạch mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường nhà nước đến năm 2020” đã nêu rõ đích xây dựng mạng lưới quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường quốc gia nhằm bảo đảm kịp thời phát hiện diễn biến thất thường về bức xạ trên bờ cõi Việt Nam và tương trợ việc chủ động đối phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân.

Bộ Quốc phòng đã đã giao các đơn vị chức năng xây dựng Đề án “Xây dựng, kiện toàn hệ thống quan trắc cảnh báo phóng xạ môi trường trong quân đội. Theo Quyết định, trong tuổi 2010-2015 xây dựng và đưa vào hoạt động trọng tâm điều hành quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường đặt tại Bộ Khoa học và Công nghệ.

Cả nước hiện có 10 trạm quan trắc phóng xạ môi trường do Bộ Khoa học và Công nghệ và Bộ Quốc phòng quản lý. Trong năm 2012, các trạm quan trắc của Bộ Quốc phòng đã thực hành quan tắc liên tục mức bức xạ gamma trong không khí, lấy, xử lý, đo tổng bêta hàng trăm mẫu khí, đất, nước, sa lắng trên địa bàn quản lý và gửi mẫu không khí, sa lắng, lá thông ra trạm Hà Nội phân tách hoạt độ các đồng vị phóng xạ; thực hành đánh giá, kiểm soát phóng xạ môi trường cho các công trình quân sự… Tuy nhiên, theo đánh giá của Cục An toàn bức xạ và hạt nhân, qua thực tại hoạt động, các trạm quan trắc đã biểu đạt một số hạn chế như các thiết bị chưa đồng bộ, một số đã lạc hậu, khả năng thu thập và phân tách chưa thực thụ đáp ứng đầy đủ các chỉ tiêu về tính liên tiếp, đại diện và độ nhạy theo yêu cầu khu vực và quốc tế; chưa có sự kết hợp, kết liên chặt đẹp giữa các trạm trong màng lưới thông báo; dữ liệu chưa hợp nhất; không thực hành được chức năng quan trắc và cảnh báo trực tuyến tình trạng phóng xạ một các thường xuyên, liên tiếp; chưa đủ năng lực để tương trợ công tác đối phó sự cố bức xạ và hạt nhân…  Kiện toàn hệ thống quan trắc  thực hiện Quyết định số 1636/QĐ-TTg ngày 31/8/2010 của Thủ tướng Chính phủ về việc Quy hoạch mạng lưới quan trắc phóng xạ môi trường quốc gia đến năm 2020, Bộ Khoa học và Công nghệ đã tổ chức soạn thảo Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật nhà nước về màng lưới quan tắc và cảnh báo phóng xạ môi trường nhà nước, Thông tư quy định về định mức kinh tế-kỹ thuật quan tắc và cảnh báo phóng xạ môi trường nhà nước.

(Nguồn: vinacomin. Hệ thống quan trắc môi trường được lắp đặt và đưa vào vận hành. Hệ thống quan trắc tài nguyên và môi trường nhà nước có nghĩa vụ cung cấp các dữ liệu về tài nguyên và môi trường cần thiết theo yêu cầu của trọng điểm điều hành để thực hành quan trắc và cảnh báo phóng xạ môi trường.

Nguyễn Bích Thủy (TTXVN). Trọng điểm thực hành việc kết nối, thu thập dữ liệu trực tuyến từ các trạm, các điểm quan trắc trong màng lưới; xử lý kết quả quan trắc, xây dựng cơ sở dữ liệu phóng xạ quốc gia; hỗ trợ kỹ thuật cho hoạt động phân tách đánh giá diễn biến và điều hành ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân.

Trạm địa phương được xây dựng tại một số tỉnh, thành phố không có trạm vùng và có khả năng chịu ảnh hưởng lớn của sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân.

Quan trắc môi trường là khâu quan trọng để có cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý và bảo vệ môi trường phát triển vững bền," ông Khánh nhấn mạnh.

Công tác quan trắc môi trường nói chung và phóng xạ môi trường nói riêng là một hoạt động quan yếu phục vụ công tác quản lý môi trường và phát triển kinh tế-xã hội. Còn nhiều hạn chế  Theo ông Tào Xuân Khánh, trọng điểm tương trợ kỹ thuật an toàn bức xạ và đối phó sự cố, Cục An toàn bức xạ và Hạt nhân (Bộ Khoa học và Công nghệ), tại Việt nam cũng như các nước trên thế giới, hoạt động quan trắc môi trường có nhiệm vụ theo dõi ngay chất lượng môi trường, đánh giá hiện trạng và cảnh báo ô nhiễm nếu có thể xảy ra.

Giai đoạn 2016-2020, nối xây dựng và đưa vào hoạt động 10 trạm địa phương còn lại ở các tỉnh Nam Định, Bà Rịa-Vũng Tàu, Kiên Giang…; nối đầu tư nâng cao năng lực quan trắc, phân tách phóng xạ môi trường của mạng lưới bảo đảm hợp lý, thống nhất, đồng bộ, hiện đại…/. Các trạm quan trắc đã có những đóng góp nhất thiết vào việc theo dõi, phân tích phóng xạ tự nhiên tại một số địa điểm xung yếu trên toàn quốc như Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, Lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt, Lào Cai, Lạng Sơn.

Vn) Để bảo vệ môi trường, hoạt động quan trắc môi trường được đánh giá là hết sức quan trọng và không thể thiếu được đối với mỗi quốc gia. “Để quản lý và dùng tối ưu tài nguyên tự nhiên và bảo vệ môi trường một cách có hiệu quả, điều đầu tiên là phải có thông tin, số liệu đáng tin cẩn, chính xác về chất lượng môi trường.

Trọng tâm điều hành định kỳ sáu tháng một lần hoặc đột xuất theo đề nghị cung cấp dữ liệu về tình trạng phóng xạ môi trường cho hệ thống quan trắc tài nguyên và môi trường quốc gia. Màng lưới sẽ cung cấp cơ sở dữ liệu về phóng xạ môi trường phục vụ công tác quản lý nhà nước về năng lượng nguyên tử và an toàn bức xạ, an toàn hạt nhân. Bên cạnh đó, thực hành kiện toàn đồng bộ bốn trạm vùng đặt tại thị thành Hà Nội, Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Đà Lạt (Lâm Đồng) cùng sáu trạm địa phương tại Quảng Ninh, Lạng Sơn, Lào Cai, Phú yên, Bình Thuận, Ninh Thuận.

Trạm vùng có nhiệm vụ tiếp thu dữ liệu quan trắc trực tuyến từ các trạm địa phương, trực tiếp tham gia đánh giá hiện trường trong kế hoạch ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân cấp tỉnh và cấp cơ cở.